Wielkanoc - symbolika i zwyczaje

Wielkanoc - symbolika i zwyczaje

- kategoria Aktualności, Ciekawostki
Wielkanoc - symbolika i zwyczaje

Wielkanoc to najstarsze i najważniejsze święto chrześcijańskie, które obchodzi się na cześć zmartwychwstania Pana Jezusa. Symbolizuje zwycięstwo wiary nad śmiercią oraz duchowe odrodzenie Kościoła.

Jest świętem ruchomym i przypada w pierwszą niedzielę po pierwszej wiosennej pełni Księżyca, między 22 marca a 25 kwietnia. Zmartwychwstanie Pańskie poprzedza Wielki Tydzień, rozpoczynający się w Niedzielę Palmową. Jest to upamiętnienie dnia, w którym Chrystus przyjechał do Jerozolimy uzdrawiać chorych, a ludzie witali Go radośnie, rzucając palmowe gałązki. Niedziela Palmowa rozpoczyna okres duchowego wyciszenia, wierni przynoszą do kościoła palemki symbolizujące odradzające się życie. W niektórych regionach Polski Palmy Wielkanocne są wyjątkowo kolorowe i wysokie. Najpiękniejsze okazy wykonane są z wikliny oraz ozdobione baziami i kolorowymi kwiatami z bibuły.

Poniedziałek, wtorek i środa w Wielkim Tygodniu to dni poświęcone pojednaniu. W tym okresie zwyczajem jest wielkie sprzątanie oraz przyozdabianie domów. Jest to znak gotowości chrześcijan na wydarzenia Triduum Paschalnego, które rozpoczyna się w Wielki Czwartek a kończy w Niedzielę Wielkanocną.

W Wielki Czwartek odbywa się wieczorna msza upamiętniająca Ostatnią Wieczerzę Chrystusa, na której Jezus ustanowił sakrament Eucharystii. Kolejnym bardzo wymownym elementem nabożeństwa jest mycie nóg. Kapłan, podobnie jak Pan Jezus, obmywa stopy dwunastu wybranym mężczyznom, ucząc ich pokory i życia w czystości.

Wielki Piątek to czas zadumy nad śmiercią Chrystusa. W tym dniu nie odprawia się liturgii eucharystycznej, a jedynym odbywającym się nabożeństwem jest Droga Krzyżowa.

Wielka Sobota to dzień, w którym bardzo znanym zwyczajem jest święcenie koszyka wielkanocnego (tzw. święconki). Pochodząca z czasów pogańskich tradycja podkreśla znaczenie żywności, jako symbolu życia i odrodzenia.

Wielkanoc czyli inaczej Niedziela Zmartwychwstania Pańskiego to chwile pełne radości. Rodziny zgodnie z tradycją spotykają się przy wspólnym śniadaniu wielkanocnym. Dzielą się i spożywają poświęcony w Wielką Sobotę pokarm. Każde z poświęconych produktów symbolizuje coś innego.

Wielkanocne Symbole

Podstawowym symbolem wielkanocnym jest jajko, uważane za symbol nowego życia i odradzającej się natury. W zamierzchłych czasach ludy starożytne wierzyły, że to właśnie z jaja wykluł się świat. Dzielenie się jajkiem poprawia relacje między bliskimi i buduje zgodę.

Jedną z wielkanocnych tradycji jest malowanie jaj. Ludzie wierzyli, że udekorowana skorupka zapewni wieczne istnienie świata. Każdemu kolorowi i wzorowi przypisywali odrębne znaczenie. Białe i czerwone miały wyrażać szacunek a zielone przypominać o budzącej się do życia naturze. Szlaczki na skorupkach ukazywały natomiast złożoność i nieskończoność świata.

W zależności od regionu istnieją różne style i techniki dekoracji jaj. Kraszanki maluje się na jednolity kolor przez zanurzenie w barwnikach pochodzenia roślinnego. Pisanki są z kolei różnokolorowe i posiadają deseń. Skorupki moczy się w wosku a następnie pokrywa barwnikiem. Przygotowaną w ten sposób powierzchnię własnoręcznie zdobi się różnymi wzorami. Używa się do tego szpilek, igieł i kozików. Oklejanki natomiast zdobione są rozmaitymi dodatkami, takimi jak papier, tkanina czy płatki bzu. Nalepianki, znane z okolic Łowicza, to kolorowe jaja, które dekoruje się wycinankami z papieru.

Baranek z masła, chleba lub ciasta to symbol zmartwychwstałego Chrystusa. Oznacza oddanie, ofiarność i zwycięstwo życia nad śmiercią.

Wędlina (najczęściej szynka czy kawałek kiełbasy) ma zapewnić dostatek, dobrobyt i zdrowie dla całej rodziny. Kawałek chleba to nawiązanie do Ostatniej Wieczerzy, jest symbolem dostatku i dobrobytu.Na wielu świątecznych stołach znajduje się babka. Poświęcone w Wielką Sobotę ciasto świadczy o zaradności i umiejętnościach gospodarowania domowników.

Swoje wyjątkowe znaczenie mają także przyprawy. Sól to prawda i oczyszczenie. Dodaje smaku i chroni przed zepsuciem. Chrzan pokrojony na małe plasterki jest symbolem ludzkiej siły i odporności, chroni przed wieloma chorobami i słabościami.

Ważnymi symbolami są również niektóre elementy dekoracji wnętrz i stołów. Wielkanocne ozdoby odwołują się do natury i jej odrodzenia. Zielony kolor bukszpanu i świeżo ścięte bazie oznaczają nadzieję na zmartwychwstanie i życie wieczne.

Okres Świąt Wielkanocnych to chwile pełne radości oraz czas spotkań rodzinnych i wiosennego relaksu. Należy jednak pamiętać, że jest to przede wszystkim okres, w którym powinna panować zgoda i przyjemny, świąteczny nastrój.

Na te Święta Wielkanocne które są przed nami, proszę przyjąć radosne Alleluja.

Mirosław Słowikowski

Zostaw komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *