Msza Trydencka w Rumi

Msza Trydencka w Rumi

- kategoria Ciekawostki, Kultura
@Gazeta Rumska
Msza Trydencka w Rumi

Od kilku lat w parafii pw. Krzyża Świętego w Rumi odprawiana jest znów Msza Święta w klasycznym obrządku rzymskim, zwana popularnie Mszą Trydencką. Chcąc nieco przybliżyć jej znaczenie, warto skupić się na istotnych kwestiach, które pozwalają zrozumieć sens zaangażowania w nią kolejnych pokoleń.

Kluczem do zrozumienia nie tylko istoty Mszy św., ale i jej historii, jest przyjęcie sensu Ofiary Chrystusa oraz ofiary w ogóle. Religijne praktyki ofiarnicze sięgają najstarszych dziejów ludzkości, a ofiara jest uznawana za działanie święte, akt, przez który daje człowiek dowód swojej wiary i przez który spełnia swoją religijność.

Właściwa Ofiara zbawcza, czyli ta złożona Bogu Ojcu przez Chrystusa, antycypowana była w figurach i prorockich zapowiedziach Starego Testamentu. Zapowiedź ofiary Mszy Świętej, której depozytariuszem stał się Kościół, dojrzewała, jak przypomina Kanon Rzymski, od „ofiary sprawiedliwego Abla”, poprzez „ofiarę patriarchy Abrahama”, aż po „ofiarę, którą złożył najwyższy kapłan Melchizedech, jako zapowiedź Ofiary doskonałej”. Przez rozwój i oczyszczanie kultu w starożytnym Izraelu, realizowana była historia zbawienia, arcydzieło Boga, której ukoronowaniem była Ofiara Chrystusa, źródło zbawienia, gdyż „w Nim mamy odpuszczenie grzechów” (Kol I, 14).

Mszę Świętą ustanowił Jezus Chrystus w Wielki Czwartek w ramach żydowskiej uczty paschalnej, antycypując równocześnie zbawczą Ofiarę Krzyża i Zmartwychwstania. Te nierozłączne wydarzenia przenikać będą odtąd przez wieki modlitwę Kościoła. Początek procesu kształtowania się liturgii chrześcijańskiej nie jest dokładnie znany. Poza samym opisem ustanowienia, mamy pisaną relację św. Pawła z ok. r. 55 i inne wskazówki, np. że wierni trwali „w łamaniu chleba i w modlitwach”. Pierwszych opisów dostarcza nam „Apologia” św. Justyna Męczennika (ok 155 r.), która liturgię chrześcijańską, sprawowaną niedzielnym rankiem, podporządkowuje wydarzeniu zmartwychwstania Chrystusa. Przez kolejne wieki liturgia powiększa się o kolejne składniki Mszy. W IV w. ostatecznie kształtuje się Kanon Rzymski, który stanowi centralną część Mszy i w niezmienionej formie dotrwał do naszych czasów. Konstytucje Apostolskie (ok. 380 r.) podają już zasadniczy układ Mszy, z podziałem na tzw. Mszę katechumenów (do kazania włącznie) i Mszę wiernych.

Następnie wykrystalizowały się cztery podstawowe ryty: aleksandryjski, antiocheński, gallikański i rzymski. Zasadniczy podział ukształtował się na liturgiczny Wschód i Zachód, a w nich najpopularniejsze obrządki: bizantyjski i rzymski. W XVI w. Sobór Trydencki, chcąc zagwarantować, między innymi, nienaruszalność doktryny eucharystycznej, polecił kodyfikację Mszału Rzymskiego (zwanego popularnie z tego powodu trydenckim). Pierwsze znaczące zmiany w nim nastąpiły dopiero w latach 60. XX w.

Obecnie, na mocy Motu Proprio Summorum Pontificium Benedykta XVI, z 2007 r., współistnieją dwie formy: Nadzwyczajna Forma Rytu Rzymskiego, zwana właśnie Mszą Trydencką i Zwyczajna, powszechna od 1970 r. Msza Trydencka zachowuje niezmieniony charakter m. in. przez język łaciński. Widoczną różnicą jest też orientacja kapłana, który nie jest zwrócony „do ludu”, lecz ku liturgicznemu „Wschodowi”, który w symbolice chrześcijańskiej wyobraża przychodzącego Chrystusa, mając też przed sobą krucyfiks. W tej formie Mszy zachowano też wiele form adoracji Chrystusa (ucałowania, przyklęknięcia) oraz ciszę, postulowaną obecnie przez kardynała Saraha, jako element modlitwy. Szczególną wartość ma wyeksponowanie ofiarnego charakteru Mszy, co widoczne jest szczególnie w offertorium.

Msze Trydenckie w Rumi odprawiane są regularnie w niedziele (śpiewana) i we wtorki (recytowana), od września 2014 roku. Celebransem jest salezjanin, ks. Lech Idźkowski. Oprawę liturgii stanowi chorał gregoriański, który śpiewała p. Mirella Bielińska z córką Moniką. Wspólnota tworzy całość z Gdańskim Środowiskiem Tradycji, pielęgnującym przywiązanie do liturgicznej Tradycji Kościoła.

Wojciech Miotke

Msza Trydencka w Rumi